Trước mỗi kỳ kiểm toán báo cáo tài chính, doanh nghiệp thường hỏi cần chuẩn bị hồ sơ gì và nên làm việc nào trước. Hồ sơ đầy đủ, số liệu đã đối chiếu sẽ giúp quá trình kiểm toán nhanh hơn và hạn chế điều chỉnh phát sinh. Bài viết liệt kê hồ sơ cần chuẩn bị, cách đối chiếu và cách phối hợp với đơn vị kiểm toán.

Hồ sơ kiểm toán là gì?
Hồ sơ kiểm toán là tập hợp chứng từ, sổ sách, biên bản và giải trình mà kiểm toán viên cần để thu thập bằng chứng cho ý kiến của mình. Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam yêu cầu kiểm toán viên lưu hồ sơ có hệ thống, đầy đủ và dễ tra cứu. Phía doanh nghiệp không tạo ra hồ sơ kiểm toán, nhưng cung cấp nguồn để hồ sơ này được hoàn thiện.
Khi nào cần chuẩn bị?
Doanh nghiệp nên bắt đầu chuẩn bị trước khi kết thúc năm tài chính, không đợi đến khi kiểm toán viên vào làm việc. Với doanh nghiệp có nhiều đơn vị hoặc giao dịch lớn, thời gian chuẩn bị có thể cần vài tuần.
Nguyên tắc chung
Doanh nghiệp chịu trách nhiệm về tính đầy đủ và chính xác của sổ sách, chứng từ và báo cáo tài chính. Kiểm toán viên cần bằng chứng đủ và phù hợp để đưa ra ý kiến. Vì vậy, hai việc cần làm rõ từ đầu là phạm vi kiểm toán và danh mục hồ sơ sẽ cung cấp.
Các bước chuẩn bị
- Sắp xếp chứng từ và sổ sách theo kỳ, theo loại giao dịch, để tìm lại nhanh.
- Đối chiếu số dư sổ cái với sổ chi tiết, sao kê ngân hàng, biên bản công nợ và tờ khai thuế.
- Chuẩn bị bảng giải trình các biến động lớn so với năm trước, kèm lý do và chứng từ liên quan.
- Rà soát các vấn đề thuế, bảo hiểm và tuân thủ pháp luật đang tồn đọng.
- Lập danh sách các bên liên quan và giao dịch liên kết, kèm hợp đồng.
Một điểm hay bị bỏ sót là các khoản đã ghi nhận nhưng chưa có chứng từ gốc. Nên kiểm tra và xử lý trước khi kiểm toán viên hỏi.
Quy trình phối hợp với DAVA
- Thống nhất phạm vi, thời điểm và đầu mối liên lạc phía doanh nghiệp.
- Nhận danh mục hồ sơ mẫu và điều chỉnh theo đặc thù ngành nghề.
- Rà soát sơ bộ bộ hồ sơ để phát hiện thiếu sót sớm.
- Trao đổi các điểm cần bổ sung hoặc giải trình.
- Chốt hồ sơ, theo dõi và trả lời các câu hỏi phát sinh trong quá trình kiểm toán.
Thời gian chuẩn bị
Thời gian phụ thuộc vào quy mô, số lượng giao dịch và mức độ đầy đủ của sổ sách. Doanh nghiệp đã có hệ thống chứng từ và sổ chi tiết gọn gàng thường chuẩn bị nhanh hơn. Liên hệ DAVA để có lịch dự kiến phù hợp với kỳ kiểm toán.
Danh mục hồ sơ cần chuẩn bị
- Sổ cái, sổ chi tiết công nợ phải thu, phải trả, tồn kho và tài sản cố định.
- Sao kê ngân hàng và biên bản xác nhận số dư với các bên liên quan, nếu có.
- Hoá đơn, chứng từ thanh toán và hợp đồng của các giao dịch lớn.
- Tờ khai thuế, biên lai nộp thuế và thông báo của cơ quan thuế.
- Biên bản họp Hội đồng quản trị, Hội đồng thành viên hoặc Đại hội đồng cổ đông liên quan đến kỳ kiểm toán.
- Bảng lương, hồ sơ bảo hiểm và hợp đồng lao động quan trọng.
- Bản thuyết minh báo cáo tài chính và các số liệu so sánh năm trước.

Chi phí
Chi phí kiểm toán phụ thuộc vào quy mô, số đơn vị, mức độ phức tạp và khối lượng hồ sơ. Tuỳ phạm vi, hồ sơ và mục đích; liên hệ DAVA để được báo giá chính xác, miễn phí tư vấn.
Tình huống hay gặp
Doanh nghiệp mới thành lập, chưa có hệ thống chứng từ. Thường phải dựng lại sổ sách từ đầu kỳ. Nên ưu tiên đối chiếu số dư đầu kỳ và sao kê ngân hàng trước.
Doanh nghiệp có nhiều công nợ và giao dịch liên kết. Cần danh sách đối tác, hợp đồng và biên bản đối chiếu công nợ. Thiếu những tài liệu này thường làm kéo dài thời gian kiểm toán.
Thực hiện ở đâu?
DAVA có văn phòng tại TP.HCM, Hà Nội và Đà Nẵng. Chúng tôi có thể làm việc trực tiếp tại trụ sở doanh nghiệp hoặc trao đổi hồ sơ theo phương thức thuận tiện cho khách hàng.
Vì sao chọn DAVA?
DAVA – Công ty TNHH Hãng Định Giá và Kiểm Toán Châu Á (AAVC) có hơn 15 năm kinh nghiệm trong thẩm định giá, và hiểu rõ những tài liệu tài chính mà các bên thường yêu cầu khi làm việc với ngân hàng, cơ quan nhà nước và Toà án. Chúng tôi chú trọng việc đưa ra danh mục hồ sơ rõ ràng ngay từ đầu, để doanh nghiệp không phải làm lại nhiều lần.
Lưu ý khi chuẩn bị
Đừng sửa chứng từ cũ để khớp số liệu. Nếu có sai sót, hãy ghi nhận, giải trình và điều chỉnh đúng cách. Kiểm toán viên thường đánh giá cao sự minh bạch hơn là một bộ hồ sơ đẹp nhưng không khớp thực tế.

Câu hỏi thường gặp
Hồ sơ kiểm toán khác với hồ sơ kế toán như thế nào?
Hồ sơ kế toán là chứng từ và sổ sách doanh nghiệp ghi nhận trong kỳ. Hồ sơ kiểm toán là phần kiểm toán viên thu thập và lưu lại để chứng minh công việc đã làm và cơ sở cho ý kiến.
Có cần chuẩn bị gì nếu doanh nghiệp nhỏ?
Vẫn cần chuẩn bị chứng từ và sổ sách đầy đủ, dù quy mô nhỏ. Việc sắp xếp theo kỳ và đối chiếu số dư thường giúp tiết kiệm nhiều thời gian.
Có thể bổ sung hồ sơ trong lúc kiểm toán không?
Có, nhưng nên hạn chế. Bổ sung muộn làm kéo dài thời gian và có thể làm tăng khối lượng công việc.
Hồ sơ phải lưu trong bao lâu?
Thời hạn lưu trữ tuân theo quy định hiện hành về lưu trữ tài liệu kế toán và kiểm toán. Hãy kiểm tra quy định hiện hành hoặc hỏi tư vấn để áp dụng đúng.
Có thể trao đổi hồ sơ qua điện tử không?
Thường có thể, miễn là bản điện tử đầy đủ, đọc được và khớp với bản gốc khi cần đối chiếu. Hãy trao đổi với đơn vị kiểm toán về định dạng cụ thể.
Chuẩn bị hồ sơ có làm thay đổi kết quả kiểm toán không?
Không. Chuẩn bị hồ sơ tốt giúp kiểm toán đúng tiến độ và giảm sai sót thủ tục. Kết quả vẫn dựa trên bằng chứng thực tế.
Kết luận
Hồ sơ đầy đủ và số liệu đã đối chiếu là nền tảng của một kỳ kiểm toán suôn sẻ. Nếu Quý khách đang chuẩn bị cho kỳ kiểm toán sắp tới, hãy liên hệ DAVA để được hướng dẫn danh mục và lịch làm việc. Xem thêm: không kiểm toán báo cáo tài chính bị phạt thế nào, hạn nộp báo cáo tài chính đã kiểm toán, doanh nghiệp nào bắt buộc kiểm toán.
Liên hệ DAVA để được tư vấn
- Hotline/Zalo: 0945 009 002 · 0906 915 002
- Điện thoại văn phòng: 028 6674 3333
- Email: voan.sgg@gmail.com
- Zalo OA: https://zalo.me/4259407728989141071




