Ngày 14/4/2025 đánh dấu một bước quan trọng trong công tác quản lý và giám sát doanh nghiệp tại Việt Nam với việc Nghị định 90/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, sửa đổi và bổ sung một số nội dung tại Nghị định 17/2012/NĐ-CP. Nghị định này hướng dẫn chi tiết cách xác định doanh nghiệp có quy mô lớn, từ đó quy định các doanh nghiệp này phải thực hiện kiểm toán độc lập. Việc này không chỉ tuân thủ pháp luật mà còn mang lại giá trị thực tiễn lớn, giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín, quản trị rủi ro và tạo niềm tin đối với đối tác, ngân hàng, cơ quan thuế và nhà đầu tư.
1. Tiêu chí xác định doanh nghiệp có quy mô lớn
Theo Nghị định 90/2025/NĐ-CP, một doanh nghiệp được xác định là doanh nghiệp quy mô lớn nếu thỏa mãn ít nhất 2 trong 3 tiêu chí sau:
Số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm từ 200 người trở lên.
Tổng doanh thu của năm từ 300 tỷ đồng trở lên.
Tổng tài sản từ 100 tỷ đồng trở lên.
Các doanh nghiệp đáp ứng tiêu chí này sẽ thuộc đối tượng bắt buộc thực hiện kiểm toán độc lập theo Điều 37 Luật Kiểm toán độc lập. Việc xác định chính xác quy mô doanh nghiệp giúp nâng cao chất lượng quản trị tài chính, kiểm soát rủi ro và củng cố uy tín trong kinh doanh. Doanh nghiệp càng lớn, càng cần minh bạch để tạo niềm tin với tất cả các bên liên quan.
2. Hướng dẫn chi tiết về từng tiêu chí
2.1 Số lao động tham gia bảo hiểm xã hội
Số lao động tham gia bảo hiểm xã hội là tổng số lao động doanh nghiệp quản lý, đồng thời tham gia đầy đủ các chế độ bảo hiểm xã hội theo quy định. Số lao động bình quân năm được tính bằng tổng số lao động tham gia bảo hiểm xã hội trong 12 tháng của năm trước liền kề, chia cho 12 tháng. Số lao động tham gia bảo hiểm xã hội của từng tháng được xác định dựa trên bảng kê khai và chứng từ nộp bảo hiểm xã hội doanh nghiệp gửi cơ quan bảo hiểm xã hội.
Việc này đảm bảo tiêu chí về lao động phản ánh chính xác thực trạng hoạt động nhân sự trong cả năm, tránh tình trạng biến động ngắn hạn làm sai lệch tiêu chí. Doanh nghiệp cần theo dõi liên tục số lao động, lưu giữ chứng từ rõ ràng để thuận tiện cho kiểm toán và báo cáo với cơ quan quản lý.
2.2 Tổng doanh thu của năm
Tổng doanh thu được xác định dựa trên báo cáo tài chính năm của năm trước liền kề, lập theo quy định pháp luật về kế toán. Doanh thu bao gồm tất cả giá trị bán hàng, cung cấp dịch vụ và các khoản thu nhập khác. Báo cáo tài chính phải được lập đầy đủ, có chứng từ hỗ trợ để đảm bảo minh bạch và dễ dàng kiểm tra.
Điều này giúp doanh nghiệp chủ động trong việc quản lý doanh số, đồng thời tạo niềm tin với ngân hàng, đối tác và nhà đầu tư. Một báo cáo doanh thu rõ ràng cũng giúp lãnh đạo đưa ra quyết định kinh doanh chính xác hơn, từ việc mở rộng thị trường đến đầu tư hiệu quả.
2.3 Tổng tài sản của doanh nghiệp
Tổng tài sản được xác định tại thời điểm cuối năm tài chính, bao gồm tài sản ngắn hạn như tiền mặt, tiền gửi ngân hàng, các khoản phải thu, hàng tồn kho, và tài sản dài hạn như tài sản cố định, bất động sản đầu tư và các khoản đầu tư dài hạn khác. Việc tính toán tổng tài sản dựa trên báo cáo tài chính giúp doanh nghiệp và cơ quan kiểm toán nắm rõ quy mô vốn, tài nguyên hiện có, từ đó đánh giá rủi ro và khả năng đáp ứng các nghĩa vụ tài chính.
Doanh nghiệp nên lưu trữ đầy đủ chứng từ, số liệu minh bạch và thực hiện kiểm toán định kỳ để đảm bảo báo cáo tài chính phản ánh đúng tình hình tài sản thực tế, tránh rủi ro pháp lý và tăng cường niềm tin từ đối tác.
3. Quy định kiểm toán đối với doanh nghiệp không thỏa mãn tiêu chí
Nghị định 90/2025/NĐ-CP cũng quy định rõ về các doanh nghiệp tạm thời không thuộc đối tượng kiểm toán bắt buộc. Nếu một doanh nghiệp được xác định là quy mô lớn nhưng trong 2 năm liên tiếp không thỏa mãn ít nhất 2 trong 3 tiêu chí trên, doanh nghiệp đó không phải thực hiện kiểm toán bắt buộc. Tuy nhiên, khi doanh nghiệp tiếp tục thỏa mãn tiêu chí, việc kiểm toán trở lại là bắt buộc, đảm bảo tuân thủ pháp luật.
Điều này vừa tạo sự linh hoạt vừa khuyến khích doanh nghiệp chủ động điều chỉnh cơ cấu lao động, doanh thu, tài sản, đồng thời duy trì tính minh bạch và uy tín trong hoạt động kinh doanh. Doanh nghiệp cần theo dõi tiêu chí thường xuyên để tránh bị gián đoạn trong việc lập báo cáo tài chính và đảm bảo tuân thủ pháp luật.
4. Lợi ích khi tuân thủ tiêu chí kiểm toán doanh nghiệp lớn
Tuân thủ tiêu chí kiểm toán giúp doanh nghiệp nhận được nhiều lợi ích chiến lược. Báo cáo tài chính đã kiểm toán giúp tăng độ tin cậy với ngân hàng, nhà đầu tư và đối tác thương mại, đồng thời giúp doanh nghiệp phát hiện sớm các rủi ro tài chính, sai sót kế toán và gian lận nội bộ. Số liệu tài chính minh bạch cung cấp cơ sở để lãnh đạo lập kế hoạch kinh doanh, đầu tư và mở rộng thị trường hiệu quả. Ngoài ra, việc tuân thủ kiểm toán giảm nguy cơ bị xử phạt hành chính hoặc tranh chấp pháp lý liên quan đến báo cáo tài chính và nghĩa vụ thuế.
Kiểm toán (mh)
5. Triển khai thực tế và lưu ý quan trọng cho doanh nghiệp
Khi áp dụng tiêu chí kiểm toán doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp cần chú trọng quản lý số lao động, tổng doanh thu và tổng tài sản một cách minh bạch và liên tục. Việc theo dõi số lao động tham gia bảo hiểm xã hội hàng tháng không chỉ giúp xác định đúng quy mô doanh nghiệp mà còn là cơ sở để lập kế hoạch nhân sự, chi phí và phúc lợi. Doanh nghiệp nên lưu giữ đầy đủ chứng từ nộp bảo hiểm xã hội, bảng kê khai lao động để khi kiểm toán, các số liệu được xác thực ngay lập tức.
Về tổng doanh thu, doanh nghiệp cần đảm bảo báo cáo tài chính năm được lập đúng chuẩn mực kế toán, phản ánh chính xác doanh thu từ bán hàng, dịch vụ và các khoản thu khác. Sự minh bạch trong báo cáo doanh thu giúp doanh nghiệp tăng uy tín với đối tác và ngân hàng, đồng thời là cơ sở để ra quyết định kinh doanh hiệu quả, như mở rộng thị trường, đầu tư mới hoặc phát triển sản phẩm.
Với tổng tài sản, doanh nghiệp cần định giá chính xác tài sản ngắn hạn và dài hạn tại thời điểm cuối năm tài chính. Bao gồm tiền mặt, tiền gửi ngân hàng, các khoản phải thu, hàng tồn kho, tài sản cố định, bất động sản đầu tư và các khoản đầu tư dài hạn khác. Việc này giúp doanh nghiệp nắm rõ quy mô vốn và tài nguyên, đánh giá được khả năng thanh khoản và quản trị rủi ro. Lưu trữ chứng từ đầy đủ và minh bạch sẽ giúp việc kiểm toán diễn ra nhanh chóng, hạn chế tranh chấp và rủi ro pháp lý.
Doanh nghiệp cần lập kế hoạch kiểm toán sớm và lựa chọn đơn vị kiểm toán uy tín. Kiểm toán định kỳ không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn hỗ trợ phát hiện sai sót, gian lận nội bộ và cải thiện hệ thống quản lý tài chính. Khi quy mô doanh nghiệp thay đổi nhanh, việc đánh giá lại tiêu chí kiểm toán sẽ giúp doanh nghiệp chủ động chuẩn bị, tránh bị gián đoạn trong việc lập báo cáo tài chính và duy trì minh bạch trong quan hệ với cơ quan quản lý, nhà đầu tư và đối tác.
6. Rủi ro pháp lý nếu không tuân thủ
Doanh nghiệp không tuân thủ tiêu chí kiểm toán có thể đối mặt với nhiều rủi ro pháp lý và tài chính. Trước hết, không thực hiện kiểm toán bắt buộc khi doanh nghiệp đã thuộc quy mô lớn có thể dẫn đến xử phạt hành chính theo luật kiểm toán độc lập và luật doanh nghiệp. Thêm vào đó, báo cáo tài chính không được kiểm toán sẽ làm giảm độ tin cậy trong mắt ngân hàng, nhà đầu tư và đối tác, gây khó khăn trong vay vốn, huy động đầu tư hoặc ký kết hợp đồng lớn.
Ngoài ra, nếu báo cáo tài chính không minh bạch, doanh nghiệp có nguy cơ tranh chấp pháp lý về nghĩa vụ thuế hoặc tài chính. Sai sót trong kê khai doanh thu, tài sản hoặc số lao động có thể dẫn đến phải điều chỉnh báo cáo, nộp bổ sung thuế hoặc bị truy cứu trách nhiệm hành chính. Do đó, việc tuân thủ tiêu chí kiểm toán không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là biện pháp bảo vệ doanh nghiệp trước rủi ro tài chính và pháp lý.
7. Kinh nghiệm thực tế từ các doanh nghiệp lớn
Qua khảo sát thực tiễn, các doanh nghiệp lớn đã áp dụng tiêu chí kiểm toán mới đều nhận thấy lợi ích rõ ràng trong quản trị tài chính và quản lý rủi ro. Một số doanh nghiệp chia sẻ rằng việc lập báo cáo tài chính theo chuẩn mực kế toán và được kiểm toán giúp họ phát hiện kịp thời các sai sót, tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.
Ngoài ra, việc chuẩn hóa quy trình quản lý lao động, doanh thu và tài sản giúp doanh nghiệp dễ dàng thẩm định giá trị công ty, chuẩn bị cho kế hoạch mở rộng hoặc huy động vốn. Đây là minh chứng rõ ràng rằng tuân thủ kiểm toán không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là chiến lược phát triển bền vững, giúp doanh nghiệp nâng cao niềm tin và uy tín trên thị trường.
Các doanh nghiệp nên học hỏi kinh nghiệm từ những công ty đã kiểm toán thành công, bao gồm thiết lập hệ thống báo cáo tài chính chuẩn, theo dõi số liệu định kỳ, lưu trữ chứng từ đầy đủ và hợp tác chặt chẽ với đơn vị kiểm toán uy tín. Việc này giúp rút ngắn thời gian kiểm toán, giảm chi phí và tăng hiệu quả quản lý tài chính.
8. Giải pháp hỗ trợ từ Asia Legal Group
Để giúp doanh nghiệp thực hiện kiểm toán theo Nghị định 90/2025/NĐ-CP một cách hiệu quả, Asia Legal Group cung cấp các giải pháp toàn diện:
Tư vấn pháp lý về tiêu chí xác định doanh nghiệp quy mô lớn, giúp doanh nghiệp nắm rõ quyền lợi, nghĩa vụ và các bước cần thực hiện để tuân thủ pháp luật.
Hỗ trợ chuẩn hóa báo cáo tài chính, định giá tài sản và đánh giá doanh thu, đảm bảo số liệu minh bạch, chính xác và đầy đủ chứng từ.
Hướng dẫn doanh nghiệp lập kế hoạch kiểm toán, chọn đơn vị kiểm toán uy tín, giúp kiểm toán diễn ra thuận lợi, tiết kiệm thời gian và chi phí.
Đào tạo nội bộ về quản lý lao động, doanh thu và tài sản, nâng cao năng lực quản trị, giảm rủi ro pháp lý và tài chính.
Với kinh nghiệm pháp lý lâu năm, Asia Legal Group đồng hành cùng doanh nghiệp trong mọi giai đoạn kiểm toán, từ đánh giá tiêu chí, chuẩn bị hồ sơ, đến thực hiện kiểm toán và xử lý các vấn đề phát sinh. Dịch vụ này giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, tối ưu chi phí và nâng cao uy tín trên thị trường.
9. Lời khuyên cho doanh nghiệp
Doanh nghiệp nên coi việc tuân thủ tiêu chí kiểm toán doanh nghiệp lớn là một phần chiến lược quản trị bền vững, thay vì chỉ là nghĩa vụ pháp lý. Theo dõi thường xuyên số lao động tham gia bảo hiểm xã hội, tổng doanh thu và tổng tài sản, lập báo cáo tài chính minh bạch, chọn đơn vị kiểm toán uy tín sẽ giúp doanh nghiệp phát triển ổn định, hạn chế rủi ro và tăng niềm tin với các bên liên quan.
Ngoài ra, doanh nghiệp cần cập nhật liên tục các thay đổi pháp luật về kiểm toán, kế toán và thuế để chủ động điều chỉnh chiến lược quản lý, tránh sai sót và tranh chấp. Áp dụng kinh nghiệm từ các doanh nghiệp đã thành công sẽ giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả quản lý tài chính.
10. Ví dụ thực tiễn doanh nghiệp lớn đã áp dụng tiêu chí kiểm toán
Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp quy mô lớn đã thực hiện kiểm toán độc lập theo Nghị định 90/2025/NĐ-CP và nhận thấy nhiều lợi ích rõ ràng. Một công ty sản xuất tại Hà Nội, với tổng lao động tham gia bảo hiểm xã hội vượt 300 người, tổng doanh thu hơn 400 tỷ đồng/năm và tổng tài sản hơn 150 tỷ đồng, sau khi thực hiện kiểm toán đã phát hiện các khoản chi phí chưa tối ưu trong khâu sản xuất. Nhờ đó, công ty này cắt giảm chi phí hơn 10%, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và minh bạch báo cáo tài chính.
Một ví dụ khác là doanh nghiệp thương mại tại TP. Hồ Chí Minh, nhờ tuân thủ tiêu chí kiểm toán và chuẩn hóa báo cáo tài chính, đã thu hút nhà đầu tư lớn vào dự án mở rộng, nâng cao uy tín và tạo niềm tin với ngân hàng trong việc vay vốn đầu tư. Những trường hợp này chứng minh rằng kiểm toán không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là công cụ chiến lược giúp doanh nghiệp phát triển bền vững.
Dịch vụ kiểm toán (mh)
11. Rủi ro pháp lý cần tránh
Không tuân thủ tiêu chí kiểm toán doanh nghiệp lớn có thể dẫn đến những rủi ro pháp lý nghiêm trọng. Doanh nghiệp có nguy cơ bị xử phạt hành chính theo luật kiểm toán độc lập và luật doanh nghiệp, đồng thời giảm độ tin cậy đối với ngân hàng, nhà đầu tư và đối tác. Một báo cáo tài chính không kiểm toán sẽ khiến doanh nghiệp khó huy động vốn, ký hợp đồng lớn hoặc mở rộng kinh doanh.
Các rủi ro khác bao gồm: sai sót trong kê khai doanh thu và tài sản, gian lận nội bộ, tranh chấp với cơ quan thuế. Những trường hợp này không chỉ gây tốn kém chi phí để điều chỉnh báo cáo mà còn ảnh hưởng đến uy tín và thương hiệu của doanh nghiệp. Do đó, việc tuân thủ tiêu chí kiểm toán doanh nghiệp lớn là biện pháp thiết yếu để bảo vệ doanh nghiệp trước rủi ro pháp lý và tài chính.
12. Giải pháp bảo vệ doanh nghiệp
Để giảm thiểu rủi ro, doanh nghiệp cần thực hiện đầy đủ các bước chuẩn bị trước khi kiểm toán. Trước hết, doanh nghiệp cần xác định rõ ràng số lao động tham gia bảo hiểm xã hội, tổng doanh thu và tổng tài sản theo hướng dẫn pháp luật. Việc này giúp doanh nghiệp nắm chắc quy mô và biết chính xác khi nào phải thực hiện kiểm toán.
Tiếp theo, doanh nghiệp cần chuẩn hóa báo cáo tài chính với các khoản chi, doanh thu, tài sản được ghi nhận minh bạch và đầy đủ chứng từ. Khi đó, quá trình kiểm toán sẽ nhanh chóng, chính xác và hạn chế rủi ro phát sinh tranh chấp.
Ngoài ra, doanh nghiệp nên lập kế hoạch kiểm toán từ đầu năm, phối hợp với đơn vị kiểm toán uy tín, đảm bảo các thủ tục được thực hiện đúng thời hạn, tránh bị áp lực vào cuối năm và giảm thiểu chi phí. Đào tạo nhân sự nội bộ về quản lý lao động, doanh thu và tài sản cũng là bước quan trọng để doanh nghiệp tự chủ động quản lý dữ liệu và chuẩn bị kiểm toán.
13. Dịch vụ hỗ trợ của Asia Legal Group
Asia Legal Group cung cấp dịch vụ toàn diện, hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ Nghị định 90/2025/NĐ-CP và đạt hiệu quả tối đa trong kiểm toán. Chúng tôi cung cấp:
Tư vấn pháp lý về tiêu chí xác định doanh nghiệp quy mô lớn, giúp doanh nghiệp hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ, từ đó chuẩn bị hồ sơ kiểm toán chính xác.
Hỗ trợ chuẩn hóa báo cáo tài chính, định giá tài sản và đánh giá doanh thu, đảm bảo số liệu minh bạch, đáng tin cậy.
Hướng dẫn lập kế hoạch kiểm toán và chọn đơn vị kiểm toán uy tín, giúp doanh nghiệp kiểm toán đúng hạn, tiết kiệm chi phí và giảm rủi ro.
Đào tạo nội bộ về quản lý lao động, tài sản và doanh thu, nâng cao năng lực quản trị, giảm sai sót và rủi ro pháp lý.
Với kinh nghiệm pháp lý lâu năm và đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, Asia Legal Group đồng hành cùng doanh nghiệp từ đánh giá tiêu chí, chuẩn bị hồ sơ, thực hiện kiểm toán đến xử lý các vấn đề phát sinh, giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, tối ưu chi phí và nâng cao uy tín trên thị trường.
14. Lợi ích khi hợp tác với Asia Legal Group
Hợp tác với Asia Legal Group mang lại nhiều lợi ích chiến lược cho doanh nghiệp:
Minh bạch tài chính: Báo cáo tài chính được kiểm toán chính xác, nâng cao độ tin cậy với các bên liên quan.
Phát hiện rủi ro kịp thời: Sai sót, gian lận nội bộ và rủi ro pháp lý được nhận diện sớm để xử lý kịp thời.
Tối ưu hóa chi phí và nguồn lực: Nhờ kiểm toán hiệu quả, doanh nghiệp có thể giảm chi phí không cần thiết và cải thiện quản trị nội bộ.
Tăng uy tín trên thị trường: Minh bạch và tuân thủ pháp luật giúp doanh nghiệp được đối tác, ngân hàng và nhà đầu tư đánh giá cao, tạo cơ hội hợp tác và phát triển.
Chúng tôi không chỉ hỗ trợ về mặt pháp lý mà còn đồng hành trong chiến lược phát triển bền vững, giúp doanh nghiệp xây dựng hệ thống quản trị vững chắc, nâng cao hiệu quả kinh doanh và duy trì uy tín lâu dài.
15. Lời kết
Việc tuân thủ tiêu chí kiểm toán doanh nghiệp lớn theo Nghị định 90/2025/NĐ-CP không chỉ là nghĩa vụ pháp lý, mà còn là công cụ chiến lược giúp doanh nghiệp phát triển bền vững. Qua việc xác định số lao động tham gia bảo hiểm xã hội, tổng doanh thu và tổng tài sản một cách minh bạch, doanh nghiệp có thể nâng cao hiệu quả quản trị, giảm rủi ro pháp lý và tài chính, đồng thời tăng niềm tin với đối tác và nhà đầu tư.
Các doanh nghiệp nên học hỏi kinh nghiệm từ những doanh nghiệp đã áp dụng thành công, chuẩn hóa báo cáo tài chính, phối hợp với đơn vị kiểm toán uy tín và thường xuyên đánh giá tiêu chí kiểm toán. Sự chủ động này giúp doanh nghiệp tránh sai sót, tiết kiệm chi phí và tối ưu hóa lợi ích từ kiểm toán.
Với Asia Legal Group, doanh nghiệp luôn có đối tác tin cậy đồng hành, từ tư vấn pháp lý, chuẩn hóa báo cáo tài chính, lập kế hoạch kiểm toán đến xử lý các vấn đề phát sinh. Chúng tôi giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, nâng cao uy tín và phát triển bền vững trên thị trường cạnh tranh.
Asia Legal Group – đồng hành cùng doanh nghiệp trong mọi bước kiểm toán và quản trị tài chính. Hãy liên hệ với chúng tôi ngay hôm nay để được tư vấn và hỗ trợ toàn diện!
Nguồn: Asia Legal Group
SĐT: 028 6674 3333 -0945 009002 ( P.TGĐ)
Website: https://dinhgiaav.com/
Địa chỉ: 6-8 Phan Huy Thực, phường Tân Kiểng, Quận 7, TP.HCM
https://maps.app.goo.gl/Xj2bH7djxmCxJYjv6?g_st=iz
https://www.facebook.com/thamdinhgiachaua
KIỂM TRA XÃ PHƯỜNG MỚI/CŨ 2025 TOÀN QUỐC, ĐỊA CHỈ TÒA ÁN, TRỤ SỞ UBND
ĐỊNH GIÁ ĐẤT SƠ BỘ THEO VỊ TRÍ BẤT KỲ TOÀN QUỐC TRONG 1 PHÚT
