Trong bối cảnh siết chặt quản lý tài sản công và đấu tranh phòng chống thất thoát ngân sách nhà nước, khái niệm “thẩm định giá vô hình” đang trở thành một chủ đề nóng không chỉ trong giới chuyên môn mà còn trong hoạt động tố tụng, xử lý các vụ án liên quan đến vi phạm quy định quản lý, sử dụng tài sản công. Vậy tài sản vô hình là gì? Thẩm định giá vô hình đóng vai trò như thế nào trong thực tiễn pháp lý hiện nay?
Tài sản vô hình – “ẩn số” trong xử lý sai phạm tài sản công
Tài sản vô hình là những tài sản không có hình thái vật chất nhưng mang giá trị kinh tế, như quyền sử dụng đất, quyền sở hữu trí tuệ, phần mềm, thương hiệu, giấy phép khai thác tài nguyên, quyền khai thác dự án, công nghệ chuyển giao… Trong khi tài sản hữu hình như máy móc, thiết bị, phương tiện vận tải có thể dễ dàng được kiểm kê, định giá, thì tài sản vô hình lại thường bị đánh giá thấp, bỏ sót hoặc không được định giá đầy đủ trong các vụ việc quản lý sai quy định.
Thực tế cho thấy, một số vụ án hình sự liên quan đến “vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí” (Điều 219 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017), việc định giá tài sản vô hình vẫn là “điểm mù” khiến cho việc xác định thiệt hại tài sản gặp nhiều khó khăn. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết cần một quy trình thẩm định giá vô hình rõ ràng, minh bạch và mang tính pháp lý cao.
Thẩm định giá vô hình(mh)
Vai trò của thẩm định giá vô hình trong quá trình tố tụng
Trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử các vụ án hình sự liên quan đến tài sản công, việc định giá tài sản là một yếu tố then chốt để xác định hậu quả thiệt hại – yếu tố cấu thành tội phạm. Đặc biệt, khi tài sản bị sử dụng sai mục đích, chuyển nhượng trái quy định hoặc không được bảo toàn giá trị, thì các tài sản vô hình như quyền phát triển dự án, thương hiệu, công nghệ… có thể gây ra thất thoát rất lớn cho ngân sách nhà nước nếu không được định giá chính xác.
Tuy nhiên, việc định giá tài sản vô hình gặp nhiều rào cản về kỹ thuật, pháp lý và năng lực chuyên môn. Thậm chí trong nhiều vụ án, các cơ quan điều tra buộc phải sử dụng các điều luật thay thế như “vi phạm quy định về đấu thầu”, “vi phạm quy định về kế toán” do không xác định được đầy đủ giá trị thất thoát từ tài sản vô hình.
Chính vì vậy, vai trò của các tổ chức thẩm định giá độc lập, chuyên sâu trong lĩnh vực thẩm định giá tài sản vô hình ngày càng trở nên quan trọng. Các chuyên gia thẩm định giá không chỉ cung cấp kết quả định giá chính xác, trung lập mà còn là căn cứ quan trọng phục vụ các cơ quan tiến hành tố tụng xác định hành vi vi phạm, quy mô thiệt hại và mức độ trách nhiệm hình sự.
Định giá tài sản vô hình (mh)
Quy trình thẩm định giá vô hình theo quy định hiện hành
Theo Luật Giá 2023 và các tiêu chuẩn thẩm định giá Việt Nam, việc định giá tài sản vô hình phải đảm bảo nguyên tắc khách quan, minh bạch, dựa trên phương pháp phù hợp như:
Phương pháp chi phí tái tạo hoặc thay thế
Phương pháp thu nhập (chiết khấu dòng tiền kỳ vọng)
Phương pháp thị trường (so sánh giao dịch tương tự)
Ngoài ra, tổ chức thẩm định giá phải đáp ứng đủ điều kiện hành nghề, có chuyên gia thẩm định giá được cấp thẻ hành nghề, thực hiện đầy đủ quy trình theo Thông tư số 28/2021/TT-BTC về thẩm định giá.
Những thách thức khi thẩm định giá tài sản vô hình trong khối nhà nước
Thiếu dữ liệu thị trường: Nhiều tài sản vô hình như quyền phát triển dự án, công nghệ chuyên biệt không có giao dịch công khai, gây khó khăn cho phương pháp so sánh thị trường.
Thiếu tiêu chuẩn chuyên sâu: Hiện nay, chưa có khung tiêu chuẩn quốc gia riêng cho từng loại tài sản vô hình, khiến việc định giá chủ yếu dựa trên kinh nghiệm và phán đoán chuyên môn.
Hạn chế trong phối hợp liên ngành: Trong các vụ án kinh tế, sự phối hợp giữa cơ quan điều tra, kiểm sát, xét xử và tổ chức thẩm định giá đôi khi chưa hiệu quả, dẫn đến kéo dài thời gian hoặc thiếu tính thuyết phục về giá trị thiệt hại.
Giải pháp nâng cao chất lượng thẩm định giá vô hình
Xây dựng cơ sở dữ liệu định giá tài sản vô hình cấp quốc gia để làm cơ sở tham chiếu.
Ban hành bộ tiêu chuẩn thẩm định giá riêng cho tài sản vô hình, hướng tới các chuẩn mực quốc tế (IVS).
Tăng cường vai trò của tổ chức thẩm định giá độc lập, đồng thời đào tạo chuyên sâu về định giá các tài sản đặc thù.
Ứng dụng công nghệ định giá tự động, AI và phân tích dữ liệu lớn để tăng độ chính xác và minh bạch trong quá trình thẩm định.
Hãng Định giá và Kiểm toán Châu Á đơn vị thẩm định giá quản lý bởi bộ tài chính. Đặc biệt trong 100 đơn vị thẩm định giá tại Việt Nam, là đơn vị duy nhất xây dựng bảng giá đất thị trường toàn quốc lên trên website https://dinhgiaav.com/map/. tại đây mọi người có thể vào kiểm tra giá bất động sản toàn quốc trong vòng 1 phút, tính toán được giá đất, giá công trình cực kỳ nhanh chóng và miễn phí
Bản đồ giá đất (mh)
Thẩm định giá Châu Á – Đối tác tin cậy trong thẩm định giá vô hình
Là một trong những tổ chức thẩm định giá uy tín, được Bộ Tài chính cấp phép hoạt động, Công ty Thẩm định giá Châu Á tự hào là đơn vị tiên phong cung cấp dịch vụ thẩm định giá vô hình cho các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và tổ chức pháp lý. Chúng tôi có đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, cập nhật thường xuyên các quy định pháp luật mới nhất, sẵn sàng tư vấn, hỗ trợ định giá tài sản vô hình phục vụ:
Các vụ án tố tụng kinh tế – hình sự
M&A, chuyển nhượng dự án, sáp nhập doanh nghiệp
Góp vốn bằng tài sản vô hình
Định giá thương hiệu, quyền sở hữu trí tuệ, bản quyền công nghệ
Liên hệ ngay với Thẩm định giá Châu Á để được tư vấn và cung cấp dịch vụ thẩm định giá tài sản vô hình chuyên sâu, chính xác, đúng pháp luật.
Nguồn: Công ty TNHH Hãng Định Giá và Kiểm Toán Châu Á
SĐT: 028 6674 3333 -0945 009002 (Mr. Ẩn- P.TGĐ)
Website: https://dinhgiaav.com/
Địa chỉ: 6-8 Phan Huy Thực, phường Tân Kiểng, Quận 7, TP.HCM
https://maps.app.goo.gl/Xj2bH7djxmCxJYjv6?g_st=iz
https://www.facebook.com/thamdinhgiachaua
