Trong các vụ án hình sự, việc xác định giá trị tài sản có vai trò vô cùng quan trọng, bởi đó là căn cứ quyết định trách nhiệm hình sự và khung hình phạt. Một sai lệch nhỏ trong kết luận định giá tài sản có thể khiến doanh nghiệp bị oan sai, cá nhân chịu mức án nặng hơn, tài sản bị kê biên vượt phạm vi pháp luật cho phép. Chính vì vậy, ngày 22/9/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định 250/2025/NĐ-CP – văn bản pháp lý mới nhất quy định chi tiết trình tự, thủ tục định giá tài sản trong tố tụng hình sự. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để bảo vệ công lý, phòng chống tham nhũng và xử lý minh bạch các vụ án kinh tế, tham nhũng, dân sự có yếu tố hình sự.
Tổng quan nghị định 250/2025/NĐ-CP – Những điểm mới quan trọng doanh nghiệp phải biết
Nghị định gồm 4 chương, 32 điều quy định cụ thể về: cơ chế thành lập Hội đồng định giá tài sản, thành phần Hội đồng, quy trình thực hiện định giá, định giá lại, thời hạn xử lý hồ sơ, cũng như trách nhiệm pháp lý nếu cố ý sai lệch kết quả định giá. Nghị định không chỉ là bước hoàn thiện pháp lý mà còn thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc chấm dứt tình trạng lợi ích nhóm, móc nối định giá sai làm sai lệch bản chất vụ án.
Nghị định áp dụng với các chủ thể liên quan trực tiếp trong hoạt động tố tụng như: cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án, UBND cấp tỉnh – huyện, các tổ chức có chức năng thẩm định giá, doanh nghiệp, cá nhân là bị can, bị cáo, người bị hại, đương sự, Luật sư tham gia tố tụng và các tổ chức pháp lý như Asia Legal Group trong vai trò tư vấn pháp lý độc lập bảo vệ quyền lợi khách hàng.
Khi nào cần định giá tài sản trong tố tụng hình sự?
Định giá tài sản không chỉ áp dụng trong các vụ án trộm cắp hay hủy hoại tài sản như nhiều người lầm tưởng. Trên thực tế, hơn 70% vụ án kinh tế, tham nhũng, tài chính, đầu tư công, mua bán – chuyển nhượng doanh nghiệp, đấu thầu, chứng khoán, tín dụng ngân hàng… đều cần định giá để xác định thiệt hại. Các trường hợp điển hình phải định giá tài sản:
Doanh nghiệp bị cáo buộc gây thiệt hại tài sản Nhà nước trong quá trình mua sắm – đầu tư Vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản liên quan bất động sản, máy móc, cổ phiếu, hàng hóa Vụ án tham ô, nhận hối lộ cần xác định giá trị tài sản chứng cứ Vụ án vi phạm quy định đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng Tranh chấp công nợ, tài sản góp vốn chuyển sang xử lý hình sự Tố tụng liên quan định giá doanh nghiệp, tài sản góp vốn, thương hiệu Tố tụng liên quan tài sản vô hình như quyền sở hữu trí tuệ, phần mềm, hệ thống dữ liệu
Trong tất cả các trường hợp trên, kết luận định giá là căn cứ bắt buộc để truy tố, xét xử, bồi thường thiệt hại.
Quy định về các trường hợp không được tham gia định giá – Loại bỏ lợi ích nhóm
Để bảo đảm tính khách quan, minh bạch và vô tư, Nghị định 250/2025/NĐ-CP quy định 6 nhóm đối tượng không được tham gia định giá, bao gồm:
Người có quan hệ lợi ích hoặc thân thích với bị can, bị cáo, bị hại Người đã từng tham gia định giá chính tài sản đó trước đây Người đã tham gia điều tra, truy tố, bào chữa, giám định hoặc làm chứng trong vụ án Người thiếu khách quan hoặc có dấu hiệu xung đột lợi ích Người từng tham gia tố tụng trong vụ án Người đang bị kỷ luật từ hình thức cảnh cáo trở lên
Quy định này nhằm ngăn chặn nguy cơ can thiệp, tác động vào kết quả định giá – yếu tố từng gây bức xúc trong nhiều vụ án lớn trước đây.
Quy trình định giá tài sản theo Nghị định 250/2025 – Bổ sung tiêu chuẩn chặt chẽ
Nghị định quy định trình tự – thủ tục định giá tài sản trong tố tụng hình sự gồm 4 bước chính sau:
1. Gửi yêu cầu định giá tài sản
Cơ quan tiến hành tố tụng phải lập văn bản yêu cầu định giá, kèm hồ sơ tài sản chứng cứ gửi đến Hội đồng định giá tài sản cấp huyện, tỉnh hoặc bộ ngành tương ứng. Đối với vụ án có nhiều tài sản, phải phân loại tài sản đúng cấp định giá để tránh sai thẩm quyền.
2. Tiếp nhận yêu cầu định giá
Cơ quan có thẩm quyền thành lập Hội đồng định giá phải rà soát hồ sơ ngay khi tiếp nhận. Trong 10 ngày, nếu hồ sơ thiếu thông tin, phải yêu cầu bổ sung ngay bằng văn bản.
3. Thành lập Hội đồng định giá
Hội đồng phải có ít nhất 3 thành viên là chuyên gia trong lĩnh vực liên quan đến tài sản cần định giá như tài chính, xây dựng, công nghệ, máy móc, bất động sản, sở hữu trí tuệ.
4. Thực hiện định giá và ban hành Kết luận định giá
Sau khi họp và thống nhất phương pháp định giá, Hội đồng ban hành Kết luận định giá tài sản – đây là tài liệu pháp lý bắt buộc trong hồ sơ vụ án.
Thời hạn định giá theo quy định mới
Thời gian định giá không được kéo dài tùy tiện như trước. Nghị định yêu cầu thời hạn phải tuân thủ Điều 216 Bộ luật Tố tụng hình sự:
Định giá lần đầu: không quá 30 ngày
Định giá lại: không quá 45 ngày
Vụ án phức tạp: được phép gia hạn nhưng phải có văn bản giải trình
Những căn cứ pháp lý bắt buộc khi định giá tài sản
Kết quả định giá phải dựa trên pháp luật chứ không phải cảm tính. Hội đồng định giá phải sử dụng ít nhất một trong các căn cứ hợp pháp như:
Giá thị trường Giá Nhà nước quy định Chứng thư thẩm định giá của doanh nghiệp thẩm định giá hợp pháp Hồ sơ tài sản chứng cứ Tài liệu tham khảo từ cơ quan chuyên môn Nguồn giá quốc tế khi tài sản không có thị trường trong nước
Vì sao doanh nghiệp cần được tư vấn pháp lý trong định giá tài sản?
Trên thực tế, nhiều vụ án bị định giá sai dẫn đến hậu quả pháp lý nghiêm trọng. Nếu không kiểm soát được quy trình định giá, hồ sơ chứng minh tài sản, cơ sở pháp lý sử dụng, doanh nghiệp có thể đối mặt với:
Tài sản bị định giá thấp gây thiệt hại
Tài sản bị định giá cao dẫn đến bị truy tố oan
Tịch thu tài sản không đúng quy định
Khó kháng cáo vì thiếu hồ sơ phản biện định giá
Vì vậy, các doanh nghiệp và cá nhân liên quan tố tụng cần đồng hành với một đơn vị pháp lý chuyên sâu như Asia Legal Group để: ✔ Giám sát quy trình định giá ✔ Yêu cầu định giá lại nếu có sai phạm ✔ Bảo vệ quyền lợi hợp pháp ✔ Chuẩn bị hồ sơ pháp lý và chứng cứ giá trị
Định giá tài sản (mh)
Quy trình định giá tài sản trong tố tụng hình sự – Hướng dẫn chi tiết theo Nghị định 250/2025/NĐ-CP
Quy trình định giá tài sản là phần quan trọng nhất trong hoạt động tố tụng, vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến kết luận điều tra – cáo trạng – bản án. Nghị định 250/2025/NĐ-CP đã chuẩn hóa quy trình này nhằm đảm bảo tính minh bạch – đúng pháp luật – hạn chế tiêu cực. Doanh nghiệp, luật sư và cá nhân liên quan khi tham gia tố tụng cần hiểu rõ từng bước để kiểm soát rủi ro pháp lý và bảo vệ quyền lợi của mình.
Quy trình từng bước định giá tài sản theo đúng pháp luật
Gửi và tiếp nhận yêu cầu định giá tài sản
Quy trình được kích hoạt khi cơ quan tố tụng (Cơ quan điều tra – Viện kiểm sát – Tòa án) gửi văn bản yêu cầu định giá tài sản. Văn bản này phải nêu rõ:
Mục đích định giá
Loại tài sản
Tình trạng tài sản
Căn cứ pháp lý đề nghị định giá
Thời hạn yêu cầu định giá
Hồ sơ gửi kèm phải đầy đủ các tài liệu theo Phụ lục IV Nghị định 250/2025/NĐ-CP như biên bản thu giữ, hợp đồng mua bán, hóa đơn, chứng từ, tài liệu xác minh nguồn gốc tài sản. Nhiều vụ án bị kéo dài vì hồ sơ định giá thiếu thông tin hoặc mô tả tài sản sai lệch dẫn đến phải yêu cầu bổ sung nhiều lần.
Thành lập Hội đồng định giá tài sản
Sau khi nhận được yêu cầu, trong 05 – 10 ngày làm việc, cơ quan được yêu cầu phải xem xét thành lập Hội đồng định giá tài sản. Thành phần bắt buộc gồm:
Chủ tịch Hội đồng: đại diện cơ quan tài chính cùng cấp
Thành viên chuyên môn theo lĩnh vực tài sản cần định giá (xây dựng, tài chính, công nghệ, máy móc…)
Đại diện cơ quan tiến hành tố tụng (tham dự nhưng không được quyết định giá trị)
Điểm mới đáng chú ý là hội đồng định giá có thể mời doanh nghiệp thẩm định giá độc lập hoặc chuyên gia kỹ thuật tham gia hỗ trợ chuyên môn. Đây là cơ hội để doanh nghiệp có quyền đề nghị mời thêm chuyên gia phản biện độc lập nếu thấy tài sản phức tạp.
Tổ chức định giá và khảo sát tài sản
Hội đồng định giá tiến hành:
Kiểm tra hiện trạng thực tế tài sản
Thu thập thông tin giá thị trường
Phân tích quyền pháp lý liên quan đến tài sản
Áp dụng phương pháp định giá phù hợp
Các phương pháp phổ biến gồm:
Phương pháp so sánh trực tiếp (với hàng hóa, BĐS)
Phương pháp chi phí (máy móc, công trình xây dựng)
Phương pháp thu nhập (tài sản sinh lời)
Phương pháp tài sản ròng (doanh nghiệp)
Nếu doanh nghiệp không giám sát giai đoạn này, nguy cơ bị định giá thấp tài sản hoặc định giá sai phương pháp rất cao. Do đó, cần chuẩn bị tài liệu phản biện giá trị ngay từ đầu.
Lập Kết luận định giá tài sản
Sau khi có kết quả thống nhất, Hội đồng định giá phải ban hành Kết luận định giá tài sản bằng văn bản gồm:
Thông tin tài sản
Phương pháp định giá
Giá trị xác định cuối cùng
Tài liệu, dữ liệu tham chiếu
Kết luận này trở thành chứng cứ buộc tội hoặc gỡ tội trong tố tụng hình sự. Nếu có dấu hiệu bất hợp lý, bị can, bị cáo, bị hại hoặc bên liên quan có quyền yêu cầu định giá lại.
Định giá lại tài sản – Quyền quan trọng doanh nghiệp cần nắm
Trong thực tế tố tụng, rất nhiều vụ án xuất hiện tranh cãi về giá trị tài sản. Để tránh oan sai, Nghị định 250/2025/NĐ-CP cho phép yêu cầu định giá lại trong trường hợp:
Kết luận định giá có dấu hiệu sai lệch
Quy trình định giá vi phạm pháp luật
Có tài liệu mới về giá trị tài sản
Có dấu hiệu can thiệp làm sai lệch kết quả
Yêu cầu định giá lại phải nêu rõ lý do, chứng cứ bổ sung và gửi đến cơ quan tiến hành tố tụng. Nếu không có sự hỗ trợ pháp lý, rất khó chứng minh sai phạm định giá, vì vậy doanh nghiệp nên nhờ đơn vị pháp lý chuyên sâu như Asia Legal Group soạn hồ sơ phản biện giá trị.
Định giá tài sản (mh)
Thời hạn thực hiện định giá tài sản
Thời hạn định giá là một trong những điểm nhiều doanh nghiệp quan tâm do ảnh hưởng tiến độ giải quyết vụ án. Theo Nghị định 250:
Thời hạn định giá lần đầu: 30 ngày
Trường hợp phức tạp: tối đa 60 ngày
Định giá lại: 45 ngày
Định giá theo quyết định của Thủ tướng: tối đa 90 ngày
Việc kéo dài thời gian định giá ngoài thời hạn luật định có thể xem là vi phạm tố tụng. Đương sự có quyền khiếu nại yêu cầu đẩy nhanh tiến trình tố tụng nếu bị kéo dài vô lý.
Hồ sơ định giá đầy đủ gồm những gì?
Hội đồng định giá phải lập Hồ sơ định giá tài sản lưu trữ tối thiểu 30 năm, gồm:
Văn bản yêu cầu định giá
Quyết định thành lập Hội đồng định giá
Biên bản làm việc, khảo sát
Tài liệu chứng cứ liên quan tài sản
Kết luận định giá tài sản
Việc quản lý hồ sơ được thực hiện theo chế độ lưu trữ mật vì liên quan tố tụng hình sự. Tuy nhiên, người có quyền lợi liên quan có quyền tiếp cận hồ sơ định giá trong phạm vi theo luật định.
Những sai phạm thường gặp khi định giá tài sản trong tố tụng
Asia Legal Group đã tham gia tư vấn trong nhiều vụ án và ghi nhận 5 nhóm rủi ro điển hình:
Định giá không đúng thời điểm dẫn đến sai lệch giá
Chọn sai phương pháp định giá làm giảm giá trị tài sản
Hội đồng định giá thiếu chuyên môn với tài sản công nghệ, tài sản đặc thù
Thiếu chứng cứ giá trị tài sản do doanh nghiệp không chuẩn bị hồ sơ
Không mời chuyên gia độc lập, dẫn đến giá trị bị áp đặt
Vai trò bảo vệ doanh nghiệp của dịch vụ pháp lý định giá tài sản
Nếu doanh nghiệp không có chiến lược pháp lý trong giai đoạn định giá tài sản, rủi ro sẽ rất lớn. Với kinh nghiệm thực tiễn, Asia Legal Group hỗ trợ:
✔ Tư vấn kiểm tra pháp lý Hồ sơ định giá
✔ Phản biện kết luận định giá sai lệch
✔ Hỗ trợ yêu cầu định giá lại đúng luật
✔ Cử chuyên gia pháp lý tham gia cùng Hội đồng định giá
✔ Bảo vệ quyền tài sản và lợi ích hợp pháp của khách hàng
Nguồn: Asia Legal Group
SĐT: 028 6674 3333 -0945 009002 ( P.TGĐ)
Website: https://dinhgiaav.com/
Địa chỉ: 6-8 Phan Huy Thực, phường Tân Kiểng, Quận 7, TP.HCM
https://maps.app.goo.gl/Xj2bH7djxmCxJYjv6?g_st=iz
https://www.facebook.com/thamdinhgiachaua
KIỂM TRA XÃ PHƯỜNG MỚI/CŨ 2025 TOÀN QUỐC, ĐỊA CHỈ TÒA ÁN, TRỤ SỞ UBND
ĐỊNH GIÁ ĐẤT SƠ BỘ THEO VỊ TRÍ BẤT KỲ TOÀN QUỐC TRONG 1 PHÚT
